الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

96

تفسير مجمع البيان (فارسى)

مىفرمايد : قُلْ يا أَهْلَ الْكِتابِ هَلْ تَنْقِمُونَ مِنَّا إِلَّا أَنْ آمَنَّا بِاللَّهِ : بگو : اى اهل كتاب ، آيا به خاطر اينكه به خدا ايمان آورده ، او را بصفات برجسته‌اى كه در خور مقامش هست مىشناسيم و از آنچه در خور ذات و صفاتش نيست ، منزه مىكنيم ، ما را مورد انكار قرار مىدهيد ؟ ! و بقولى يعنى : بما غضب مىكنيد . بنا بقولى ديگر : يعنى از ما تنفر داريد . اين معانى به يكديگر نزديكند . وَ ما أُنْزِلَ إِلَيْنا وَ ما أُنْزِلَ مِنْ قَبْلُ : و نيز ايمان آورده‌ايم به قرآن و كتبى كه بر انبياى پيشين نازل شده است . وَ أَنَّ أَكْثَرَكُمْ فاسِقُونَ : زجاج گويد : يعنى آيا تنفر شما از ما ، جز بخاطر ايمان ما و فسق شماست ؟ ! شما ايمان ما را نمىپسنديد ، با اينكه مىدانيد ما بر حق هستيم . علت آن فسق شماست كه بخاطر جاه طلبى و جمع‌آورى مال و ثروت ، بر دين خود باقى مانده‌ايد . برخى از اهل تحقيق گويند : بنا بر اين لازم است اين جمله به تقدير : « لان اكثركم . . . » باشد . برخى گويند : خداوند متعال انكار يهود را نسبت به پيامبر و ايمان او را بجميع پيامبران ، ذكر كرد ولى از انكار پيامبر نسبت به آنها مطلبى نياورد ، از اينرو بوسيلهء اين جمله ، مىخواهد پاسخ آنها را بدهد و يكى از صفات زشت آنها را - كه همان فسق آنهاست - مورد انكار قرار دهد . مثل آنكه به كسى بگويى : « آيا مرا مورد انكار قرار مىدهى به خاطر اينكه من پاكدامن و تو ناپاكى يا بخاطر اينكه من غنى و تو محتاجى ؟ ! » اين روش ، خوب است ، زيرا در عين حال با روش ناپسند طرف مبارزه و مقابله شده است . معناى « فاسق » كسى است كه براى جاه طلبى و حسد ، از امر خداوند خارج مىشود اينكه مىگويد : بيشتر آنها فاسقند ، بخاطر اين است كه بعضى از آنها ايمان آوردند . ابو على جرجانى گويد : اين جمله در محل جر است ، يعنى ما به خدا و قرآن و كتب آسمانى پيشين و فسق شما ايمان آورده‌ايم . اين وجه هم خوب است .